Ikona, Krzyż – Jezus Chrystus Ukrzyżowany
Prawosławny krzyż o trzech belkach poprzecznych, nazywany „Raspjatije”, stanowiący tło dla mniejszego, wpisanego weń właściwego krucyfiksu. Duży krzyż, ukazujący słońce i księżyc na końcach głównej belki poziomej oraz mury Jerozolimy na belce dolnej, symbolizuje cały Wszechświat. W zwieńczeniu krzyża widnieje postać Boga Ojca (Sabaotha), który prawą dłonią błogosławi, lewą opiera na kuli zwieńczonej Krzyżem, a poniżej ukazany jest Duch Święty pod postacią Gołębicy. Na górnej belce dwaj aniołowie z osłoniętymi dłońmi adorują Chrystusa w głębokim pokłonie (proskynesis). Pod górną belką, na wysokości tzw. titła (tabliczki z napisem „ІНЦІ” – Jezus Nazarejczyk Król Żydowski), rozpoczyna się mniejszy krzyż. Nad ramionami Zbawiciela widnieją napisy „СНЪ БЖІИ” (Syn Boży). Ukrzyżowany Chrystus przedstawiony jest jako stojący Bóg-Człowiek z rozwartymi w linii prostej ramionami, triumfujący nad śmiercią. Po bokach krzyża widoczne są narzędzia Męki Pańskiej: włócznia oraz trzcina z gąbką (hizop). Dolna, skośna belka to podnóżek (suppedaneum), który według wschodniej tradycji przechylił się w chwili śmierci Zbawiciela, wskazując dobremu łotrowi (po prawicy Chrystusa) drogę do nieba, a drugiemu – piekło. Pod podnóżkiem znajduje się skrót „МЛРБ” (Miesto łobnoje raj byst – Miejsce kaźni stało się rajem), podkreślający paschalny i zbawczy wymiar ukrzyżowania. U podstawy krzyża, w grocie Golgoty, spoczywa czaszka Adama, symbolizująca odkupienie grzechu pierworodnego.
Całość powierzchni z wyraźnym, plastycznym reliefem postaci i inskrypcji. Odwrocie krzyża bogato zdobione ornamentem roślinno-kwiatowym. Napisy objaśniające i modlitewne cyrylicą na awersie.
Mosiądz, odlew cyzelowany.
Rosja (prawdopodobnie warsztaty staroobrzędowców), XIX wiek
wymiary 19/10,6/0,5 cm